Psy Europy – przybysze czy udomowione na miejscu?
27 marca 2026, 08:32Pochodzenie najlepszego przyjaciela człowieka jest wciąż pełne tajemnic. Co prawda pies to jedyne zwierzę udomowione przez człowieka przed rozpowszechnieniem się rolnictwa, wciąż jednak nie wiemy, jak przybycie neolitycznych rolników wpłynęło na psy żyjące w Europie u boku mezolitycznych łowców-zbieraczy. Międzynarodowy zespół naukowy, w tym Anders Bergström z Uniwersytetu Wschodniej Anglii, Johannes Krause z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka i Pontus Skoglund z Instytutu Francisa Cricka przeanalizowali 216 szczątków psowatych, w tym 181 z europejskiego paleolitu i mezolitu. Najstarsze z nich pochodzą od psa sprzed 14 200 lat, którego kości znaleziono na stanowisku Kesslerloch w Szwajcarii.
Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Dieta śródziemnomorska chroni zdrowie dzięki krótkim peptydom z mitochondriów?
26 marca 2026, 08:21Korzyści, jakie odnosimy z powszechnie chwalonej diety śródziemnomorskiej, wynikają – przynajmniej częściowo – z niewielkich białek ukrytych w naszych mitochondriach, uważają naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii (USC). Badacze z Wydziału Gerontologii Leonarda Davisa, których pracami kierował profesor Roberto Vicinanza odkryli, że osoby żywiące się dietą śródziemnomorską mają wyższy poziom dwóch krótkich peptydów, humaniny i SHMOOSE.
Niemcy potwierdzili autentyczność szczątków jednego z najważniejszych władców średniowiecza
25 marca 2026, 10:50Niemieccy naukowcy potwierdzili autentyczność szczątków jednego z najważniejszych władców średniowiecznej Europy. Badania z praktycznie stuprocentową pewnością dowiodły, że szczątki spoczywające w sarkofagu w katedrze w Magdeburgu należą do Ottona I Wielkiego, który w X wieku na nowo zdefiniował pojęcie władzy w Europie Zachodniej i Środkowej. Jednocześnie, niejako przy okazji, potwierdzono autentyczność szczątków Henryka II Świętego, jedynego niemieckiego władcy wyniesionego w średniowieczu na ołtarze. Otton i Henryk byli królami niemieckimi, pierwszym i ostatnim cesarzem rzymskim z dynastii saskiej (Ludolfingów).
Neandertalczycy wykorzystywali dziegieć brzozowy również w medycynie?
23 marca 2026, 12:42Dziegieć brzozowy jest często znajdowany na neandertalskich stanowiskach archeologicznych. W niektórych przypadkach był on używany do sklejania narzędzi i o takim właśnie jego użyciu najczęściej się mówi. Ostatnio jednak badacze zaczęli zastanawiać się, czy neandertalczycy nie mogli wykorzystywać tej substancji w różnych celach. Stosowanie dziegciu jako leku na rany skóry jest dobrze udokumentowane etnograficznie.
Jak przygotować się do diety ketogenicznej?
26 lutego 2026, 19:58Decyzja o rozpoczęciu diety ketogenicznej rzadko bywa przypadkowa. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy dotychczasowe sposoby odchudzania nie przynoszą efektów, poziom energii spada, a problemy zdrowotne zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie. Wiele osób widzi w keto szansę na poprawę samopoczucia, lepszą kontrolę masy ciała i stabilizację poziomu cukru we krwi. Jednak bez odpowiedniego przygotowania nawet najlepiej zapowiadająca się zmiana może zakończyć się rozczarowaniem. To właśnie etap przygotowań decyduje o tym, czy dieta ketogeniczna stanie się realnym wsparciem, czy kolejną nieskuteczną próbą.
Masakra kobiet i dzieci sprzed 3000 lat. Walka o wpływy i ofiara na południu Europy
26 lutego 2026, 17:51Kobiety i dzieci były celem jednej z największych prehistorycznych maskar w Europie. Badania na stanowisku Gomolawa w północnej Serbii ujawniły istnienie tam masowego grobu, w którym pochowano co najmniej 77 osób. Większość ofiar stanowiły kobiety i dzieci. Do masakry doszło około 2800 lat temu, a ofiary zostały zakatowane tępymi przedmiotami i były zabijane za pomocą broni białej. Był to zaplanowany z premedytacją akt masowej przemocy. Pochówek w Gomolawie jest wyjątkowy nie tylko ze względu na skalę masakry, ale również na związki pomiędzy ofiarami.
Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać
23 lutego 2026, 09:45W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.
Kto z kim spoczął w grobie? Niezwykłe pochówki ostatnich łowców-zbieraczy Europy
20 lutego 2026, 10:54W Ajvide na Gotlandii znajduje się jeden z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy łowców-zbieraczy epoki kamienia. Udokumentowano tam 76 dobrze zachowanych pochówków, w tym 7 zawierających więcej niż 1 osobę. Zmarłych chowali tam przedstawiciele kultury ceramiki dołkowej (PWC), jednej z ostatnich grup łowiecko-zbierackich w Europie, którzy w latach 3400–2200 p.n.e. żyli wzdłuż wybrzeży Bałtyku i na tamtejszych wyspach. Przez dekady naukowcy mogli jedynie spekulować, jakimi kryteriami kierowali się ci ludzie, składając do niektórych grobów szczątki więcej niż jednego zmarłego. Teraz, dzięki badaniom DNA udało się określić powiązania między zmarłymi. I – jak się okazało – nie są one oczywiste.
Starożytna bakteria oporna na nowoczesne antybiotyki znaleziona w rumuńskiej jaskini
17 lutego 2026, 16:36Jaskinia Lodowa Scarisoara w Rumunii to jedno z najbardziej intensywnie badanych jaskiń lodowych na świecie. Znajdujące się tam pokłady lodu mają około 100 000 metrów sześciennych objętości, a najstarsza warstwa pochodzi sprzed około 13 000 lat, co czyni je jednymi z najstarszych i największych tego typu struktur. Dla mikrobiologów to kapsuła czasu. Naukowcy z Akademii Rumuńskiej, Universidad de Antofagasta w Chile oraz Uniwersytetu w Bukareszcie pobrali próbki lodu, przeprowadzili sekwencjonowanie znalezionych tam mikroorganizmów i uzyskali wyniki, które zaskoczyły nawet ich.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 8 9 …
